اهمیت نوع طرز فکر در کار و زندگی
تا به حال از خود پرسیده اید که چطور فکر می کنید و طرز فکر شما از چه نوعی است؟ چطور فکر کنیم می توانیم زندگی بهتری را بسازیم؟ بدیهی است طرز فکر (Mindset) ما می تواند مستقیما بر روی کار و زندگی ما تاثیر بگذارد؛ اینکه طرز فکر رشد یا پویا داشته باشیم یا طرز فکر ایستا یا ثابت، می تواند دلایلی بیشماری داشته باشد، برای مثال می تواند ریشه در نوع تربیت، فرهنگ و بستری که از کودکی در آن رشد کردیم و بزرگ شده ایم داشته باشد، اما در نهایت به انتخاب خودمان بستگی دارد!
شاید برخی فکر کنیم الان که در سن بزرگسال هستیم پس دیگر از ما گذشته و نمی توانیم طرزفکر خود را تغییر دهیم! اما نه اینطور نیست؛ خبر خوب اینست که همه تغییرات مثبت شروعشان از آگاه شدن و آگاهی پیدا کردن است، بنابراین در هر سن و سالی، وقتی به آگاهی می رسیم و درست و غلط را متوجه می شویم، کافیست که بخواهیم و در مسیر درست قرار بگیریم.
در ادامه می پردازیم به اینکه طرز فکر چیست و چرا اهمیت دارد و چطور طرز تفکر ما بر روی کار و زندگی اجتماعی ما تاثیرگذار است.
طرز فکر چیست و انواع طرز فکر کدامند؟
خانم کارُل دِوِک (Carol Dweck) که روانشناس مثبت گرا بوده و از محققین و نظریه پردازان حوزه یادگیری و انگیزش هستند، در کتاب خود به نام "طرز فکر" اینطور بیان کرده اند که:
" فکر ما باعث می شود احساسی داشته باشیم و احساس باعث می شود رفتاری از خود بروز دهیم و این چرخه ادامه دار است"
برای درک بهتر موضوع به دو مثال زیر توجه کنید:
- فردی را در نظر بگیرید که قرار است به عنوان یک کشتی گیر در المپیک که از بزرگترین و مهم ترین میادین رقابت های ورزشی است شرکت کند، یقینا به دلیل اهمیت موضوع، تمرینات سختی را انجام می دهد بنابراین به احتمال زیاد حین انجام تمرینات دچار احساس درد و خستگی می شود، اما وقتی به جایگاه المپیک و اینکه قرار است در چه رقابت مهمی حضور پیدا کند و دیده شود می اندیشد (فکر) و اینکه موفقیتش در این رقابت ها می تواند چه آینده ای را برای او به ارمغان بیاورد، آنگاه آن درد (احساس) را به راحتی به جان می خرد و دیگر آن دردها و سختی ها او را اذیت نکرده و اوضاع را برای او بُغرنج نمی کنند در نتیجه به تمرینات سخت تر ادامه می دهد (رفتار).
- حالا اگر فردی با فرد دیگر دعوا کند و از او کتک بخورد؛ فکر اینکه به او ظلم شده و او ضعیف تر بوده و همچنین به خاطر آن ضربات احساس درد دارد، او را می رنجاند و باعث خشمگین شدن او می شود و... .
از دو مثال بالا متوجه شدیم که هر فکر ما احساسی را در ما ایجاد می کند و در پی آن رفتاری از ما بُروز داده می شود، هر دو مثال یک مفهوم را توصیف می کردند اما این کجا و آن کجا !!!
بنا بر گفته های خانم کارٌل دِوِک " طرز فکر " دو قِسم دارد و به صورت یک " طیف " تعریف می شود (مطلق نیست):
- طرز فکر ایستا / طرز فکر ثابت:
در این نوع از طرز فکر، اینطور فکر می شود که "من" به صورت ذاتی با همین خصوصیات متولد شدم و به همین شکل هستم (من که نمی توانم خود را تغییر دهم!).
مانند/ من خجالتی هستم، من اصلا ریاضی ام خوب نیست، از من ورزشکار در نمیاد و...
- طرز فکر رشد / طرز فکر پویا:
در این نوع از طرز فکر دیدگاه اینست که "می شود بهتر شد" یا "می تواند بهتر شود"
این اشتباه است که خود را "تغییر ناپذیر" بدانیم، مغز ما انسان ها به واسطه تکرار و تمرین تقویت می شود و ما می توانیم کارهایی را که برای انجامشان تمرینات زیادی کرده ایم، با سهولت بیشتری انجام دهیم؛ بنابراین هر استعداد، هنر و مهارتی را می توان با تمرین زیاد و البته تمرین آگاهانه، پرورش داد (تمرین آگاهانه یعنی، برای موضوع مورد نظر خود هدف گذاری کنید، برایش برنامه ریزی داشته باشید و آن برنامه را با جدیت تمام اجرا کنید).
اگر به دنبال تغییر و یادگیری مهارت های ضروری نباشیم، طرز فکر ما به سمت "طرز فکر ایستا" سوق پیدا می کند، در نتیجه رشدی نخواهیم کرد. متاسفانه اکثر آدم ها در 20 سالگی و یا پس از گرفتن مدرک لیسانس، خودشان را فارغ التحصیل می دانند (می کنند) و این یعنی فاجعه!
دانشگاه رفتن فقط فکر و ذهن ما را درباره رشته انتخابی خود کمی باز می کند و صرفا به ما یک سرنخ می دهد، اما برای مهارت پیدا کردن و متخصص شدن در آن رشته می بایست همواره به صورت آزاد تحقیق و مطالعه داشته باشیم و دوره های تخصصی مربوطه را نزد مدرسین حاذق آن رشته بگذرانیم و سال ها تمرین و تجربه کسب کنیم و از همه مهمتر خودشناسی داشته باشیم تا اینکه بتوانیم صاحب نظر و صاحب سبک شویم و در نهایت اثر خود را (رسالت خودمان) در این دنیا به جا بگذاریم.
حالا دیگر انتخاب با ماست که کدامیک از این طرز فکرها را انتخاب کنیم. سئوال اینست، طرز فکر شما بیشتر به سمت کدامیک از این دو نوع طرز فکر گرایش دارد؟!
شاد و دلنشین باشید
